Yellenmek, pırtlamak, gaz çıkarmak… liste uzar. Tıbbi adıyla “flatulans” aslında sindirimden gelen gazı boşaltmaya yardımcı olan biyolojik bir süreç. Bazı durumlarda sessiz ve kokusuz olsa da, gürültülü ve kötü kokulu olduğunda hayli rahatsız edici olabilir.

Günde 20’ye kadar gaz çıkarmak normal bir durum. Bazı yiyecekler veya ilaçlar, aşırı kokulu gaza neden olur. Bununla birlikte kokulu gazın; altta yatan bir enfeksiyonun, sindirim sorununun veya bir hastalığın göstergesi olduğu durumlar da var.

Kokulu gazın 7 nedeni

Gıda intoleransı

Belirli yiyeceklere karşı hassasiyetiniz varsa, gazınızın kötü bir kokusu olabilir. Özellikle, peynir, yoğurt ve benzeri süt ürünleri tükettiğinizde mide bulantınız, şişkinliğiniz ve gaz hissiniz oluşuyorsa, laktoz intoleransınız olabilir.

Genellikle gazınız yediklerinizden kaynaklanır. Yiyecekler öncelikle ince bağırsağınızda sindirilir. Sindirilmeden bırakılan şey, kalın bağırsakta/kolonda sindirimin bir parçası olarak bakteri, mantar ve maya ile fermente edilir. Bu işlem metan ve hidrojen üretir ve bunlar da gaz olarak dışarı atılır.

Gıda intoleransı ve Çölyak hastalığı da kötü kokulu gaza neden olabilir. Çölyak hastalığı, bir protein olan protein glutene karşı bağışıklık tepkisinin olduğu bir otoimmün hastalıktır. Bu, bağırsakta iltihaplanma ve yaralanmaya neden olarak emilim bozukluğuna yol açar. Şişkinlik ve kötü kokulu gaz, bunun bir sonucu olabilir.

Kötü kokulu gaz dışında, Çölyak hastalığı başka sorunlara da neden olabilir:

  • Yorgunluk
  • Şişkinlik
  • İshal
  • Kilo kaybı

Gaza neden olan başka hastalıklar da var:

  • Gastroenterit
  • Crohn hastalığı
  • Şeker hastalığı
  • Ülser
  • Huzursuz bağırsak sendromu
  • Candida enfeksiyonu (henüz bir hastalık olduğu kabul edilmedi ama bence öyle, o yüzden buraya yazdım)

Testler yaptırmak ve gazınızın kokmasına neden olabilecek herhangi bir gıda alerjiniz, hassasiyetiniz veya hastalığınız olup olmadığını belirlemek için doktorunuza danışın. Ve bir süre gaza neden olan gıdaları beslenmenizden çıkarın.

Lokmaları yeterince çiğnememek

Lokmaları iyi çiğnemediğinizde, tüm sindirim sisteminin üzerine yük bindirmiş olursunuz. Mideniz daha fazla asit üretmek zorunda kalır. Pankreas ve safra kesenizin daha fazla enzim ve hormon üretmesi gerekir. Zamanla yorulan bu organlar işlevlerini gerektiği gibi yapamaz ve yeteri kadar öğütülemeyen besinler bağırsakta daha fazla bekler, villusların arasına çöker. Havasız ve nemli bir ortam olan bağırsak kanalında bekleyen besinler çürür ve metan gazı açığa çıkar. Elektrik kesildiğinde buzdolabınızda kalan bozulmuş yiyecekleri düşünün, aynı mekanizma.

Ayrıca hızlı çiğneme sırasında hava yutma olabilir, bu durumun kendisi de sindirim sisteminde gaz oluşturur.

Yüksek lifli yiyecekler

Pek çok yüksek lifli gıda, daha fazla gaza neden olabilir. Bu yiyeceklerin sindirim sisteminizde parçalanması daha uzun sürer, bu nedenle de zamanla fermente olurlar.

Yüksek lifli yiyecekler pişerken de bazen kokar, bu gazın da kokabileceği anlamına gelir. Bu durum, özellikle aşağıdaki gibi güçlü kokulu sebzeler için geçerlidir:

  • Brokoli
  • Çin lahanası
  • Kuşkonmaz
  • Lahana

Gazınız, lif bakımından zengin gıdalardaki kükürt nedeniyle çürük yumurta gibi kokabilir. Kükürt, bozulmuş yumurta gibi kokan doğal bir bileşiktir. Birçok sebze sülfür bazlıdır. Bu, şişkinliğe ve kötü kokulu gaza neden oluyorsa, diyetinizde basit değişikliklere gidebilirsiniz.

Yemekten sonra yenen meyve de midede proteinlerin öğütülmesini beklerken okside olur ve kötü kokulu gaza sebep olur. Meyveleri yemekten önce yemek ve 15:00’e kadar tüketmek daha sağlıklı bir yol.

İlaç

Nadiren de olsa, bazı ilaçlar kokulu gaza neden olur. Antibiyotikler, vücuttaki zararlı patojenleri öldürür. Ancak sindirime yardımcı olan bazı iyi bakterileri de yok ederler. Bu iyi bakteriler olmadığında da gazınız kokabilir. Ayrıca şişkinlik ve kabızlık yaşayabilirsiniz. Antibiyotik kullanmak zorunda kaldığınızda, antibiyotiklerden etkilenmesi güç olan bir yararlı bakteri olan Saccharomyces Boulardii içeren probiyotikler ile sürece destek olunabilir.

Kabızlık

Kabızlık, kalın bağırsakta dışkı veya dışkı birikimi olduğunu gösterir. Düzenli olarak kaka yapamazsanız, bu durum bakteri ve koku gelişmesine neden olabilir. Sonuç, kötü kokulu ve bazen ağrılı gazdır. Magnezyum desteği, kısa süreli karnıyarık otu kürü (Psyllium Husk), bol hareket, bol sıvı, saat yönünün tersine karın masajı ve tuvalete doğru oturmak kabızlık için basit bir çare olabilir. Vagus sinirini dengeleyecek frekans dinlenebilir.

Vagus tonunu düzenlemek için dinleyin!

Sindirim sistemi enfeksiyonları

Bazı bakteriler bağırsaklarda ve sindirim sisteminde enfeksiyona neden olabilir. Bu, normalden daha yüksek bir gaz hacmine ve kuvvetli kokuya sebep olur. Sindirim sistemi enfeksiyonu olan kişilerde, sıklıkla karın ağrısı ve ishal görülür. Bakteriyel bir enfeksiyonunuz olup olmadığını anlamak için doktorunuza görünün. Bol su için ve kaybettiğiniz tuzu yerine koyun.

Kolon kanseri

Kokulu gazın daha nadir görülen bir nedeni kolon kanseridir. Tüm polipler veya tümörler sindirim sisteminde gaz birikimi ve şişkinlikle sonuçlanan bir kısmi bağırsak tıkanmasına neden olabilir.

Anormal kokulu gaz ve rahatsızlık yaşamaya başlarsanız ve diyet veya ilaçta bir değişiklik de belirtilerinizi etkilemezse, tam değerlendirme için doktorunuzu arayın. Kolonoskopinin gerekli olup olmadığını doktorunuz belirler. Kolon kanseri tedavisi, kanserin evresine göre değişir. Herhangi bir risk faktörü olmayan kişilerin -özellikle erkekler- 45-50 yaşlarında rutin kolonoskopi kontrollerine başlaması gerekir. Ailesinde kolon kanseri geçmişi olan risk grubundaki hastaların rutin kolonoskopi kontrollerine daha erken yaşlarda başlaması gerekebilir. Erken teşhis hayat kurtarır.

Ne zaman doktora görünmeli?

Çoğu durumda kötü veya kokusuz gaz, alarm için bir neden değildir. Bununla birlikte, uzun süredir devam ediyorsa ve gaza bazı semptomlar eşlik ediyorsa derhal bir doktora gitmelisiniz. Kokulu gazın yanında yaşayabileceğiniz bazı olumsuz belirtiler şunlardır:

  • Şiddetli kramplar veya karın ağrısı
  • Şişkinlik
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • İshal
  • Bağırsak inkontinansı (Dışkı kaçırma)
  • Kilo kaybı
  • Ateş
  • Kas ağrısı veya zayıflığı

Beslenmede nelere dikkat etmelisiniz?

Çoğu insan için beslenme alışkanlıklarını değiştirmek, gazı ve beraberindeki semptomları hafifletmek için yeterlidir. Hangi yiyeceklerin size gaz yaptığını belirlemek için bir yemek günlüğü tutabilirsiniz. Ortak suçlu olarak dikkat çeken gıdaları tüketmemeye çalışın:

  • Yüksek lifli gıdalar
  • Yağ içeriği yüksek yiyecekler
  • Kızarmış veya baharatlı yiyecekler
  • Gazlı içecekler
  • Şeker alkolü, sorbitol ve maltitol gibi düşük karbonhidratlı ve şekersiz ürünlerde yaygın olarak bulunan yapay bileşenler
  • Kuru fasulye ve mercimek
  • Brüksel lahanası, karnabahar ve brokoli gibi turpgillerden sebzeler
  • Kuru erik veya kuru erik suyu
  • Süt, peynir ve diğer süt ürünleri gibi laktoz içeren besinler
  • Fermente olabilen oligosakkaritler, disakkaritler, monosakkaritler ve polioller (FODMAP)
  • Sindirimi zor olabilen sarımsak ve soğan gibi çok çeşitli gıdalarda bulunan moleküller

Kokulu gazdan kurtulmak için ne yapmalı?

  • Sağlıklı sindirimi gerçekleştirmek ve gaz üretimini azaltmak için daha küçük porsiyonları daha yavaş tüketin.
  • Lokmaları çiğneyin, çiğneyin, çiğneyin. Taa ki tükrüğünüzle aynı kıvama gelene kadar.
  • Atıkların vücuttan daha verimli taşınmasına yardımcı olmak için daha fazla su için, ama yemekle değil, yemekten önce.
  • Vücudunuzdaki sağlıklı bakterileri geri kazanmaya ve sindirimi iyileştirmeye yardımcı olmak için diyetinize fermente yiyecekler ekleyin.
  • Bira, köpüklü şarap ve soda gibi gaz üretebilen gazlı içeceklerden kaçının.
  • Kokulu gaza katkıda bulunan gıdalardan kaçınmaya çalışın.

Yemeklerden sonra içeceğiniz nane, rezene ve zencefil çayları sindiriminize yardımcı olabilir.